Góc nhìn pháp lý

Thời gian gần đây, văn phòng chúng tôi xử lý rất nhiều vụ việc thăm con sau ly hôn. Tuy nhiên, bên trực tiếp nuôi con luôn tìm mọi lý do để cản trở việc thăm con, khiến đương sự phải khiếu kiện hết nơi này đến nơi khác. Đến khi vụ việc trở nên rất phức tạp thì mới tìm đến văn phòng chúng tôi.

Trong các vụ ly hôn, theo quy định pháp luật, một bên sẽ có quyền trực tiếp nuôi dưỡng và bảo hộ con, bên còn lại có quyền thăm con và nghĩa vụ trợ cấp nuôi con. Đây vừa là trách nhiệm, nghĩa vụ, vừa là quyền lợi phúc lợi của con, nhằm giúp con phát triển đầy đủ cả về thể chất lẫn tinh thần.

Tuy nhiên, trong hầu hết các vụ ly hôn giữa công dân Hàn Quốc và công dân nước ngoài, nếu người Hàn Quốc là người trực tiếp nuôi con thì việc thăm nom con của người nước ngoài gần như luôn diễn ra theo kiểu “xin – cho”. Người nước ngoài phải xin phép mỗi lần muốn thăm con ruột của mình, còn người Hàn Quốc thì chỉ cho thăm khi họ vui vẻ và hài lòng, nếu không thì sẽ từ chối. Không chỉ vợ/chồng cũ mà thậm chí bố mẹ, anh chị em của vợ/chồng cũ cũng cùng nhau ngăn cản việc thăm con.

Nhiều người nước ngoài quá mệt mỏi vì phải kiện tụng nhiều lần, hao tâm tổn sức, tốn kém chi phí và thời gian đi hầu tòa, nhưng kết quả cuối cùng vẫn không được thăm con chỉ vì lý do “không muốn” từ phía đối phương. Các lý do thường được đưa ra để từ chối việc thăm con bao gồm: người không trực tiếp nuôi con đã bỏ rơi con; con đang sống ổn định, đã nguôi ngoai tổn thương tinh thần nên việc thăm con sẽ khơi lại tổn thương; con từ chối không muốn gặp; con bận; con không sống cùng; cho rằng người cha/mẹ đã có người mới ảnh hưởng đến tâm lý của con; cho rằng người nước ngoài mang con bỏ trốn; hoặc chỉ muốn thăm con để gia hạn cư trú… Rất nhiều lý do khác nhau, và hiện tại việc đối phó với những tình huống này là vô cùng khó khăn.

Cách tốt nhất là người không trực tiếp nuôi con cần chuẩn bị đầy đủ bằng chứng trong trường hợp bị cản trở việc thăm con, để có cơ sở yêu cầu tòa án xử phạt hoặc xem xét thay đổi quyền nuôi con của đối phương.

Sau đây là một số lưu ý quan trọng khi thăm con sau ly hôn:

1. Ngay sau khi ly hôn, phải tuân thủ nghiêm túc lịch trình thăm con theo đúng quy định trong bản án hoặc quyết định của tòa án. Người thăm con không nên yêu cầu đổi lịch hoặc đến trễ, vì điều này sẽ tạo tiền lệ không tuân thủ quy định của tòa án, dẫn đến việc bên kia cũng tùy ý thay đổi lịch và dần dần không thực hiện đúng lịch thăm con nữa.
2. Nếu đối phương có lý do chính đáng để thay đổi lịch thăm con như con ốm hoặc gia đình có việc, cần yêu cầu họ thông báo trước ít nhất 3 ngày và phải sắp xếp lịch thăm bù vào một ngày gần nhất, không được bỏ qua lịch thăm con.
3. Khi đối phương nhắn tin hoặc gọi điện nhắc lại chuyện cũ, trách móc, đe dọa hoặc than thở, người thăm con không nên tranh cãi, giải thích hay hơn thua, tránh bị lôi kéo vào vòng xoáy mâu thuẫn ảnh hưởng đến việc thăm con. Sau ly hôn, nội dung liên lạc chỉ nên xoay quanh lịch thăm con và nội dung thăm con.
4. Việc trợ cấp nuôi con phải được chuyển khoản từ tài khoản của chính mình, đúng ngày và đủ số tiền theo quy định. Nếu chậm do lương về muộn hoặc lý do bất khả kháng, cần nhắn tin thông báo rõ ràng và chuyển tiền đúng hẹn. Không được bỏ kỳ trợ cấp. Trường hợp mua đồ cho con thay cho tiền trợ cấp, cần giữ hóa đơn và gửi hình ảnh cho đối phương để thông báo.
5. Khi vợ/chồng cũ ngỏ ý tái hôn kèm theo các điều kiện như gia hạn cư trú, nhập quốc tịch, hoặc đe dọa không cho thăm con nếu không đồng ý, tuyệt đối không được ậm ờ mà phải từ chối rõ ràng.
6. Toàn bộ bằng chứng liên lạc với đối phương liên quan đến việc thăm con như tin nhắn, lịch sử cuộc gọi, hình ảnh thăm con… cần được lưu giữ cẩn thận để làm căn cứ khởi kiện khi cần thiết.
7. Nếu đối phương nói rằng con không muốn gặp hoặc đề nghị chờ con lớn mới thực hiện việc thăm con, tuyệt đối không nên chấp nhận. Trong trường hợp này, có thể yêu cầu tòa án làm rõ lý do vì sao con không muốn gặp.
8. Vào các dịp lễ, sinh nhật của con, dù không phải ngày thăm con theo lịch, vẫn nên hỏi thăm và gửi quà cho con.
9. Khi thăm con, tuyệt đối không nên thăm tại nhà của đối phương để tránh những bất tiện, quấy rối hoặc các rủi ro phát sinh như bị vu khống mất tài sản.
10. Nếu không được gặp con trong thời gian từ 3 tháng trở lên, nên sớm tư vấn và xem xét khởi kiện. Không nên để đến 5–6 năm không được gặp con mới khởi kiện vì khi đó vừa khó đạt được kết quả, vừa tốn kém chi phí.
11. Nên có số điện thoại riêng của con và thường xuyên giữ liên lạc với con.
12. Trong trường hợp trước đây do điều kiện kinh tế chưa ổn định nên không giành được quyền nuôi con, sau ly hôn cần sớm ổn định nơi ở và công việc để có lợi thế khi khởi kiện yêu cầu thăm con hoặc thay đổi quyền nuôi con.