Người thứ ba ngoại tình ở Hàn Quốc có phải bồi thường không?

Bài viết dựa trên tình tiết của một bản án thực tế của Tòa án Tối cao Hàn Quốc, được thay đổi nhân vật và chi tiết để kể lại dưới dạng câu chuyện minh họa.

Khi phát hiện vợ hoặc chồng mình ngoại tình, nhiều người Việt đang sống tại Hàn Quốc đặt cùng một câu hỏi: người thứ ba — người đã quan hệ với bạn đời của tôi — có phải bồi thường không? Câu trả lời ngắn gọn là “có thể”, nhưng không phải lúc nào cũng vậy. Có một ranh giới mà tòa án Hàn Quốc đã vạch ra rất rõ, và chính ranh giới đó quyết định một vụ kiện thắng hay thua.

Câu chuyện của chị H.

Chị H., người Việt, sang Hàn Quốc theo visa kết hôn (F-6) và sống cùng chồng người Hàn được vài năm. Một ngày, chị tình cờ thấy những tin nhắn cho thấy chồng có quan hệ tình cảm với một người phụ nữ khác. Đau đớn và tức giận, chị muốn kiện chính người phụ nữ đó để đòi bồi thường.

Nhưng khi trao đổi, người chồng nói rằng hai vợ chồng đã sống ly thân, “chỉ còn trên giấy tờ” từ hơn một năm trước. Còn người phụ nữ kia thì khẳng định cô ta chỉ quen anh sau khi anh đã rời khỏi nhà. Vậy thì, vào thời điểm xảy ra quan hệ, cuộc hôn nhân của chị H. còn tồn tại thật sự hay đã tan vỡ? Toàn bộ vụ việc xoay quanh câu hỏi tưởng chừng đơn giản này.

Tòa án Hàn Quốc đã trả lời thế nào?

Trong bản án của Hội đồng Thẩm phán toàn thể (전원합의체) ngày 20/11/2014, vụ án số 2011므2997, Tòa án Tối cao Hàn Quốc đưa ra hai nguyên tắc song hành.

Thứ nhất, người thứ ba không được can thiệp, phá vỡ đời sống chung của vợ chồng người khác. Khi người thứ ba quan hệ với một bên vợ/chồng, xâm phạm đời sống hôn nhân và gây tổn thương tinh thần cho người bạn đời, thì về nguyên tắc đó là hành vi trái pháp luật và phải bồi thường (민법 제750조, 제751조).

Thứ hai — và đây là điểm mấu chốt: nếu trên thực tế đời sống chung vợ chồng đã tan vỡ đến mức không còn thực thể và không thể hồi phục (chẳng hạn vì ly thân kéo dài), thì dù hai người chưa ly hôn về mặt pháp lý, hành vi của người thứ ba với một bên cũng không bị coi là xâm phạm đời sống hôn nhân nữa — bởi đời sống hôn nhân cần được bảo vệ đó đã không còn tồn tại. Khi đó, tòa khó công nhận trách nhiệm bồi thường của người thứ ba. Theo bản án trên, điều này đúng kể cả khi đang có đơn ly hôn được thụ lý, hoặc khi chưa ai nộp đơn ly hôn.

Bản án này có ý nghĩa gì với bạn?

Điều quan trọng nhất cần hiểu là trách nhiệm của người thứ ba không phải hậu quả tự động của việc ngoại tình. Nó phụ thuộc vào một câu hỏi rất cụ thể: tại thời điểm xảy ra hành vi, cuộc hôn nhân còn tồn tại thực chất hay đã tan vỡ? Và việc chứng minh điều này — theo cả hai chiều — là phần phức tạp nhất của vụ kiện, được tòa xem xét theo từng tình tiết riêng của mỗi vụ.

Người khởi kiện thường phải chứng minh rằng cuộc hôn nhân vẫn đang tồn tại thực sự. Ngược lại, người thứ ba thường viện dẫn những lý lẽ như “không biết người đó đã kết hôn” hoặc “hai vợ chồng đã ly thân từ trước”. Việc tòa có chấp nhận hay không hoàn toàn tùy thuộc vào chứng cứ và bối cảnh của từng vụ — không có công thức chung. Đây là loại tranh chấp thường nằm trong khuôn khổ rộng hơn của một vụ ly hôn quốc tế giữa vợ chồng Hàn – Việt, nơi nhiều vấn đề đan xen cùng lúc.

Mức bồi thường cũng khác nhau rất nhiều tùy vụ, không có con số cố định. Nếu người vợ hoặc chồng có lỗi đã trả một khoản bồi thường tinh thần liên quan đến cùng hành vi, tòa có thể cân nhắc để tránh việc bồi thường trùng lặp. Tuy nhiên, tiền phân chia tài sản trong ly hôn là vấn đề pháp lý khác và cần được đánh giá riêng.

Một điểm dễ bị bỏ qua nhưng rất quan trọng: quyền đòi bồi thường có thời hiệu. Theo 민법 제766조, yêu cầu bồi thường do hành vi trái pháp luật thường phải được thực hiện trong 3 năm kể từ khi người bị hại biết được thiệt hại và người gây ra thiệt hại; đồng thời còn có giới hạn dài hơn là 10 năm kể từ ngày xảy ra hành vi. Vì vậy cần kiểm tra cả thời điểm biết sự việc lẫn thời điểm hành vi xảy ra — để quá lâu có thể đồng nghĩa với việc mất quyền khởi kiện, dù chứng cứ có rõ ràng đến đâu.

Với gia đình Hàn – Việt, vụ việc còn thêm vài lớp phức tạp. Chứng cứ phải được thu thập một cách hợp pháp — chứng cứ thu thập sai cách có thể bị tòa loại bỏ, thậm chí khiến chính người thu thập bị kiện ngược. Khi người thứ ba đang ở Việt Nam hoặc đã rời Hàn Quốc, còn phát sinh câu hỏi về thẩm quyền của tòa án và luật áp dụng. Và toàn bộ quá trình diễn ra bằng tiếng Hàn. Vì những lý do này, đánh giá ban đầu về khả năng thắng kiện và hướng đi phù hợp nên được thực hiện cùng luật sư trước khi bạn hành động.

Câu hỏi thường gặp

Người thứ ba ngoại tình ở Hàn Quốc có luôn phải bồi thường không?
Không. Về nguyên tắc, người thứ ba quan hệ với vợ hoặc chồng của người khác có thể phải bồi thường tổn thất tinh thần (위자료) cho người bạn đời. Tuy nhiên, nếu vào thời điểm đó hôn nhân đã thực sự tan vỡ và không thể hồi phục, tòa án Hàn Quốc thường không công nhận trách nhiệm. Việc hôn nhân đã tan vỡ hay chưa được xét theo từng vụ.

Tôi có bao nhiêu thời gian để kiện người thứ ba?
Quyền yêu cầu bồi thường do hành vi trái pháp luật có thời hiệu: 3 năm kể từ khi người bị hại biết được thiệt hại và người gây ra thiệt hại, và tối đa 10 năm kể từ ngày xảy ra hành vi (민법 제766조). Để quá thời hạn có thể khiến bạn mất quyền khởi kiện, vì vậy nên tham vấn luật sư sớm.

Người thứ ba nói “không biết người đó đã kết hôn” thì sao?
Đây là một trong những lập luận thường gặp của bên bị kiện. Việc tòa có chấp nhận hay không phụ thuộc vào tình tiết cụ thể và chứng cứ của từng vụ, nên cần được đánh giá pháp lý riêng cho hoàn cảnh của bạn.

Khi bạn cần trao đổi

Loại tranh chấp này đòi hỏi đánh giá chính xác tình trạng hôn nhân tại thời điểm xảy ra hành vi và giá trị pháp lý của chứng cứ. Văn phòng chúng tôi đã xử lý các vụ việc ở cả phía yêu cầu bồi thường lẫn phía bị yêu cầu; chính việc nhìn vấn đề từ cả hai phía giúp xác định ngay từ đầu một vụ việc nên được xây dựng như thế nào.

Nếu hoàn cảnh của bạn gần giống tình huống trên, bạn có thể nhắn qua Facebook Messenger để trao đổi sơ bộ về tình tiết bằng tiếng Việt.

Luật sư Kim Pyoung-ho (김평호) — Văn phòng Luật Yeohae
Luật sư Hàn Quốc, đỗ kỳ thi tư pháp quốc gia, hoàn thành Học viện Đào tạo Tư pháp khóa 43.
Đăng ký Luật sư chuyên ly hôn tại Hiệp hội Luật sư Hàn Quốc (Korean Bar Association). Giải thưởng Luật sư Xuất sắc năm 2021.
Từ năm 2014, đã đảm nhận hơn 500 vụ việc thuộc mọi lĩnh vực dân sự, hình sự và gia sự.
Bài viết mang tính tham khảo thông tin pháp lý chung, không thay thế cho tư vấn pháp lý cụ thể. Văn phòng Luật Yeohae — chuyên về hôn nhân quốc tế và ly hôn Hàn – Việt.