Chồng mất đột ngột. Không kịp chuẩn bị, không để lại di chúc. Người vợ Việt Nam ở lại một mình với con nhỏ, không biết mình còn được gì từ tài sản mà hai vợ chồng cùng gây dựng suốt những năm qua. Đây là tình huống chúng tôi gặp không ít trong thực tế — và câu hỏi đầu tiên hầu như luôn giống nhau: “Tôi, với tư cách là vợ người Việt Nam, có được thừa kế không?”

Câu trả lời là có. Nhưng để quyền đó thực sự trở thành tài sản trong tay, con đường không hề đơn giản.

Luật của nước nào được áp dụng?

Khi chồng là công dân Hàn Quốc và không có chỉ định luật áp dụng hợp lệ trong di chúc, về nguyên tắc thừa kế được điều chỉnh bởi pháp luật Hàn Quốc. Tuy nhiên, tài sản ở nước ngoài, việc đăng ký sang tên, thuế và giấy tờ tại từng quốc gia có thể cần kiểm tra riêng.

Điều này có nghĩa là dù bạn là người Việt Nam, các quyền thừa kế, tỷ lệ phân chia và thủ tục liên quan đều tuân theo Bộ luật Dân sự Hàn Quốc, không phải luật Việt Nam.

Vợ người Việt Nam có được thừa kế không?

Có. Theo Điều 1003 Bộ luật Dân sự Hàn Quốc, người phối ngẫu luôn là người thừa kế, không phân biệt quốc tịch. Người vợ nước ngoài hợp pháp được đối xử bình đẳng với người thừa kế trong nước về nguyên tắc quyền lợi.

Theo thứ tự thừa kế tại Điều 1000 Bộ luật Dân sự:

Thứ tự Người thừa kế Ghi chú
1 Con cái (trực hệ huyết thống bậc dưới) Cùng thứ tự với vợ/chồng
2 Cha mẹ chồng (trực hệ huyết thống bậc trên) Cùng thứ tự với vợ/chồng (khi không có con)
3 Anh chị em Chỉ khi không còn người thừa kế ưu tiên hơn, ví dụ không có vợ/chồng hợp pháp hoặc vợ/chồng không nhận thừa kế theo pháp luật. Nếu vợ hợp pháp còn là người thừa kế và không từ chối, anh chị em không chia cùng hàng với vợ.
* Vợ/chồng Luôn là người thừa kế, được cộng thêm 50% phần của người cùng thứ tự

Phần thừa kế của vợ là bao nhiêu?

Theo Điều 1009 Bộ luật Dân sự, phần thừa kế của người phối ngẫu được cộng thêm 50% so với phần của người cùng thứ tự.

Tình huống Phần của vợ Phần của con (mỗi người)
Có 1 con 3/5 2/5
Có 2 con 3/7 2/7 mỗi người
Không có con, có 1 cha/mẹ chồng còn sống 3/5 Cha/mẹ chồng: 2/5
Không có con, cả cha và mẹ chồng còn sống 3/7 Mỗi cha/mẹ chồng: 2/7 (tổng 4/7)
Không có con, không có cha mẹ chồng Toàn bộ tài sản

Ngay cả khi chồng để lại di chúc tước đoạt quyền thừa kế của vợ, pháp luật vẫn bảo vệ phần di sản bắt buộc (유류분) — tương đương một nửa phần thừa kế theo luật định (Điều 1112 Bộ luật Dân sự). Đây là quyền lợi không thể bị di chúc xóa bỏ hoàn toàn.

Thủ tục thừa kế — những điều cần làm ngay

Trước hết, cần lưu ý thời hạn 3 tháng kể từ ngày biết việc mở thừa kế để quyết định nhận thừa kế, từ chối thừa kế hoặc xin hạn chế trách nhiệm (한정승인). Trong một số trường hợp có thể xin gia hạn, hoặc xin hạn chế trách nhiệm đặc biệt nếu không biết khoản nợ vượt quá tài sản mà không do lỗi nặng. Vì vậy nên kiểm tra sớm trước khi để quá hạn.

Về trình tự thủ tục, thông thường cần thực hiện: xác nhận quan hệ hôn nhân hợp pháp, lập danh sách tài sản và nợ của người mất, thỏa thuận phân chia di sản với các đồng thừa kế khác (nếu có), sau đó tiến hành đăng ký sang tên tài sản tại cơ quan có thẩm quyền.

Những khó khăn thực tế mà vợ Việt Nam thường gặp phải

Quyền lợi trên giấy tờ và khả năng thực hiện trên thực tế là hai chuyện khác nhau. Trong thực tế, người vợ Việt Nam thường gặp phải các tình huống sau.

Gia đình chồng không hợp tác trong phân chia di sản. Thỏa thuận phân chia (협의분할) đòi hỏi sự đồng thuận của tất cả các đồng thừa kế. Nếu cha mẹ hoặc anh chị em chồng không đồng ý, người vợ có thể nộp đơn yêu cầu phân chia di sản tại Tòa án Gia đình Hàn Quốc (상속재산분할심판) — một quy trình đòi hỏi hiểu biết về thủ tục tố tụng bằng tiếng Hàn.

Tài sản không rõ ràng hoặc bị che giấu. Tài khoản ngân hàng, bất động sản, cổ phần — không phải tài sản nào cũng hiện ra trước mắt. Trước kia chồng quản lý tài chính, người vợ không biết tài sản ở đâu. Việc điều tra tài sản để đảm bảo nhận đủ phần của mình cần đến sự hỗ trợ pháp lý.

Giấy tờ từ Việt Nam và yêu cầu công chứng. Để chứng minh quan hệ hôn nhân và nhân thân, phía cơ quan Hàn Quốc thường yêu cầu các giấy tờ hộ tịch của Việt Nam đã được hợp pháp hóa lãnh sự và dịch thuật công chứng. Quy trình này mất thời gian và dễ xảy ra sai sót.

Thừa kế khi chồng có nợ lớn. Nếu không biết tình hình tài chính của chồng, việc chấp nhận thừa kế toàn phần có thể dẫn đến phải chịu trách nhiệm về các khoản nợ vượt quá giá trị tài sản. Trong tình huống này, nộp đơn xin hạn chế trách nhiệm (한정승인) trong thời hạn 3 tháng là bước quan trọng cần cân nhắc.

Mỗi tình huống kể trên đòi hỏi một hướng xử lý khác nhau — và kết quả phụ thuộc nhiều vào cách phản ứng ngay từ những tuần đầu tiên sau khi chồng mất.

Để tìm hiểu thêm về quyền lợi của người nước ngoài trong các vụ kiện liên quan đến hôn nhân tại Hàn Quốc, bạn có thể tham khảo trang thông tin tổng quan tại trang dịch vụ pháp lý hôn nhân quốc tế của chúng tôi.

Mỗi trường hợp đều có những chi tiết riêng — tài sản, số lượng đồng thừa kế, có hay không có di chúc, tình trạng nợ của người mất. Nếu bạn đang ở giai đoạn không chắc mình cần làm gì tiếp theo, hãy liên hệ để xác nhận tình huống cụ thể trước khi thời hạn pháp lý trôi qua. Văn phòng Luật Yeohae có thể hỗ trợ qua Facebook Messenger.

Bài viết mang tính tham khảo thông tin pháp lý chung. Văn phòng Luật Yeohae — chuyên về hôn nhân quốc tế và ly hôn Hàn – Việt.