Tóm tắt
Ở Hàn Quốc, việc mua bán ma túy — bán, môi giới mua bán, chào mời, và cả việc tàng trữ nhằm mục đích bán — bị xử phạt nặng hơn gấp nhiều lần so với chỉ sử dụng hay tàng trữ cùng loại chất đó. Với ma túy theo nghĩa hẹp (heroin, cocaine, thuốc phiện), hành vi mua bán bị phạt tù chung thân hoặc tù từ 5 năm trở lên (Điều 58 Luật Quản lý chất ma túy); với cần sa là tù từ 1 năm trở lên (Điều 59). Câu nói “tôi chỉ vận chuyển”, “chỉ được nhờ giao giúp” tự nó không miễn trách nhiệm — người vận chuyển, người trung gian cũng bị đánh giá là một mắt xích của đường dây, và lời khai “không biết bên trong là gì” được tòa án phán đoán bằng các tình tiết khách quan. Mục đích vụ lợi, tính chất tái phạm và giá trị của chất ma túy làm hình phạt tăng lên rất nhanh. Với người nước ngoài, một bản án có tội có thể trở thành căn cứ trục xuất. Loại vụ việc này phức tạp và diễn tiến nhanh, nên liên hệ luật sư sớm thường giúp mở rộng phạm vi lựa chọn để bào chữa.
“Việc nhẹ lương cao”, lời nhờ “chỉ giao giúp một gói” hay “giữ hộ ít hôm”, giúp một người quen một lần và có nhận chút thù lao — trên tin nhắn, những lời mời như vậy trông vô hại. Nhưng ở Hàn Quốc, chúng thường dẫn đến cáo buộc mua bán ma túy ở Hàn Quốc, và khi đó hình phạt không còn được tính bằng tháng mà bằng năm. Đối với hành vi mua bán, pháp luật Hàn Quốc trừng phạt nặng hơn nhiều lần so với việc chỉ sử dụng hay tàng trữ cùng một chất.
Bài viết giải thích vì sao lại như vậy, pháp luật coi những gì là “mua bán·phân phối”, và vì sao vai trò “tôi chỉ là người vận chuyển” không làm cho vụ việc trở nên đơn giản. Đây là thông tin pháp lý chung về luật Hàn Quốc, không phải tư vấn cho một vụ việc cụ thể.
Vì sao mua bán bị phạt nặng hơn sử dụng
Nhiều người nghĩ rằng hình phạt chỉ phụ thuộc vào loại chất. Trên thực tế, Luật Quản lý chất ma túy của Hàn Quốc (마약류관리법) phân loại hành vi theo mức độ nguy hiểm, và mua bán — bao gồm bán, môi giới mua bán, chào mời — nằm ở nấc cao nhất của thang đó, cao hơn hẳn việc sử dụng hay tàng trữ đơn thuần.
Khoảng cách này thể hiện rõ nhất ở cần sa. Việc sử dụng hay tàng trữ cần sa trong nước thuộc Điều 61 — phạt tù đến 5 năm hoặc phạt tiền đến 50 triệu won. Nhưng cũng cần sa ấy, nếu đem bán, môi giới bán, hoặc tàng trữ nhằm mục đích bán, đã thuộc Điều 59 khoản 1 mục 7: tù từ 1 năm trở lên. Với ma túy theo nghĩa hẹp (heroin, cocaine, thuốc phiện), khoảng cách còn lớn hơn — việc mua bán, môi giới được xếp vào Điều 58 khoản 1 mục 1: tù chung thân hoặc tù từ 5 năm trở lên.
| Chất | Sử dụng / tàng trữ đơn thuần | Mua bán·môi giới (hoặc tàng trữ nhằm mục đích bán) |
|---|---|---|
| Ma túy (heroin, cocaine, thuốc phiện) | Điều 59 — tù từ 1 năm đối với một số hành vi như tàng trữ·nhận·vận chuyển; cấu thành cụ thể tùy loại chất | Điều 58 — chung thân hoặc tù từ 5 năm |
| Cần sa | Điều 61 — đến 5 năm hoặc phạt tiền đến 50 triệu won | Điều 59 — tù từ 1 năm |
| Chất hướng thần nhóm “na” (na, 나) — methamphetamine (“ma túy đá”), v.v. | Điều 60 — đến 10 năm hoặc phạt tiền đến 100 triệu won | Điều 60 — đến 10 năm hoặc 100 triệu won (+ tăng nặng) |
| Chất hướng thần nhóm “ga” (ga, 가) — nguy hiểm nhất | Điều 60 — đến 10 năm hoặc phạt tiền đến 100 triệu won | Điều 58 — chung thân hoặc tù từ 5 năm |
Chất hướng thần được luật chia thành nhiều nhóm, và hình phạt cho hành vi mua bán khác nhau rất nhiều giữa các nhóm. Với methamphetamine và các chất nhóm “na”, việc mua bán và việc sử dụng trên hình thức cùng được xếp vào Điều 60, nhưng số lượng, mục đích vụ lợi và giá trị có thể đẩy mức án lên rất nhanh. Việc mua bán chất nguy hiểm nhất thuộc nhóm “ga” lại được xếp vào Điều 58, ngang với ma túy. Một chất cụ thể thuộc nhóm nào và áp dụng điều khoản nào được ấn định bằng danh mục riêng, và sai sót trong việc đánh giá này có thể thay đổi hoàn toàn mức độ nghiêm trọng của cáo buộc. Ngoài ra, việc xuất khẩu·nhập khẩu cần sa không thuộc Điều 59 mà đã thuộc Điều 58 (ngang với ma túy); hành vi đưa chất qua biên giới được xem xét riêng.
“Tôi chỉ vận chuyển, chỉ giao giúp” — vai trò người vận chuyển và tàng trữ nhằm mục đích bán
Trong các vụ mua bán, hiểu lầm nguy hiểm nhất là cho rằng “chỉ người bán mới phải chịu trách nhiệm, còn người vận chuyển, người trung gian, người tạm giữ hộ thì được nhẹ”. Pháp luật Hàn Quốc quy định khác. Pháp luật Hàn Quốc đánh giá việc bán, môi giới, giao nhận, vận chuyển hoặc giữ hộ theo loại chất, mục đích và vai trò được chứng minh. Nếu việc giao nhận, vận chuyển hoặc cất giữ có liên quan đến giao dịch bán hoặc có mục đích bán, hành vi đó có thể bị xử lý rất nặng như một phần của chuỗi phân phối.
Bên cạnh đó có khái niệm “tàng trữ nhằm mục đích bán”. Cùng một hành vi — cất giữ chất — có thể bị xếp là tàng trữ đơn thuần (điều khoản nhẹ hơn) hoặc tàng trữ nhằm mục đích bán (ngang với mua bán), và mức chênh lệch hình phạt là rất lớn. Mục đích bán được tòa án nhận định không phải qua lời khai của bị cáo, mà qua các tình tiết khách quan: số lượng chất, cách chia nhỏ, nội dung tin nhắn, dòng tiền. Chính vì thế, “tôi chỉ cất giữ” trong hoàn cảnh này là tàng trữ đơn thuần, nhưng trong hoàn cảnh khác lại là hành vi mua bán với mức án tính bằng năm.
Lời khai không biết bên trong là gì cũng không cứu được một cách tự động. Pháp luật hình sự Hàn Quốc không đòi hỏi bị cáo phải biết chắc chắn rằng thứ mình vận chuyển·giao nhận đúng là ma túy — chỉ cần cái gọi là cố ý gián tiếp, tức là nhận thức được khả năng đó và vẫn chấp nhận, là đủ. Việc có cố ý ấy hay không được tòa án phán đoán qua toàn bộ tình tiết khách quan của vụ việc, chứ không qua lời nói. Vì vậy, “tôi chỉ được nhờ giao”, “tôi tưởng là vitamin”, “tôi không biết ở Hàn Quốc bị cấm” — tự bản thân những lời đó không giải quyết được gì, và việc không biết luật Hàn Quốc không làm miễn trách nhiệm. Trong một vụ việc cụ thể, có hay không có cố ý, và vai trò của người đó trong chuỗi phân phối là gì, là những vấn đề thực tế tinh tế mà chi tiết quyết định kết cục — tự mình xoay xở mà không có luật sư là rất rủi ro.
Mục đích vụ lợi, tái phạm, giá trị ma túy — các tình tiết tăng nặng
Khung hình phạt cơ bản không phải là giới hạn. Đối với Điều 58, mục đích vụ lợi hoặc tính chất thường xuyên có thể làm khung hình phạt tăng lên rất mạnh. Đối với Điều 59, luật đặc biệt tăng nặng khi phạm tội có tính thường xuyên; mục đích vụ lợi vẫn có thể là tình tiết bất lợi khi đánh giá vai trò và lượng hình. Hành vi chưa hoàn thành cũng bị xử lý — phạm tội chưa đạt bị trừng phạt, và với một số cấu thành, cả hành vi chuẩn bị·âm mưu cũng bị xử lý.
Thêm vào đó, đối với một số cấu thành liên quan đến ma túy và chất hướng thần, khi giá trị theo tiêu chuẩn pháp luật đạt ngưỡng nhất định, Điều 11 của Luật về tăng nặng hình phạt có thể được áp dụng. Quy định này không nên hiểu là tự động áp dụng cho mọi loại chất hoặc mọi hành vi mua bán. Điều quan trọng ở đây là giá trị không do bị cáo định ra. Tòa án Tối cao Hàn Quốc, trong bản án ngày 7/9/2022 (vụ số 2022Do8341), đã xét rằng “giá trị” theo Điều 11 được giải thích nghiêm ngặt theo tiêu chuẩn khách quan — là giá giao dịch thông thường trên thị trường trong nước, và nếu không xác định được thì theo giá giao dịch thực tế. Trên thực tế, điều này có nghĩa là một người không thể “ước lượng bằng mắt” xem điều khoản nào và mức án nào sẽ áp dụng cho mình: chỉ một thay đổi nhỏ về việc phân loại chất, số lượng hay vai trò được nhận định cũng làm hình phạt thay đổi về căn bản.
Ảnh hưởng đến visa và quyền cư trú
Với người nước ngoài, vụ án mua bán ma túy gần như luôn kéo theo cả hệ quả về xuất nhập cảnh. Bản án có tội trong những vụ này có thể trở thành căn cứ của thủ tục xuất nhập cảnh và — tùy loại và thời hạn hình phạt, tư cách cư trú, cùng các tình tiết khác — có thể dẫn đến trục xuất cưỡng chế theo Điều 46 Luật Quản lý xuất nhập cảnh. Rủi ro đặc biệt tăng cao khi bị tuyên hình phạt tù giam, mà trong các vụ mua bán, khả năng bị tù giam cao hơn nhiều so với các vụ sử dụng. Đây không phải là hệ quả tự động của mọi bản án, nhưng là một rủi ro thực tế cần cân nhắc ngay từ đầu. Với người nước ngoài, không chỉ có hình phạt hình sự, mà cả quyền cư trú tại Hàn Quốc, và thường là cả khả năng nhập cảnh trong tương lai, đều đặt lên bàn cân.
Chính vì vậy, với người nước ngoài, việc bào chữa trong vụ mua bán luôn đồng thời mang theo hai nhiệm vụ gắn kết: hình sự và xuất nhập cảnh. Hai mặt này không thể xử lý tách rời, và cách hành xử trong một thủ tục sẽ ảnh hưởng đến thủ tục kia.
Để tìm hiểu thêm về việc bào chữa các vụ ma túy, xem trang bào chữa tội ma túy cho người nước ngoài tại Hàn Quốc; về bào chữa hình sự cho người nước ngoài nói chung, xem trang vụ án hình sự tại Hàn Quốc.
Một tình huống chúng tôi thường gặp
Tình huống dưới đây là một ví dụ giả định nhằm minh họa, không phải vụ việc cụ thể của một thân chủ.
Một dạng việc lặp đi lặp lại trông như thế này. Một người Việt ở Hàn Quốc được một người quen biết qua mạng nhờ “giao giúp” hay “giữ hộ” một gói hàng, có nhận một khoản thù lao nhỏ và nghĩ rằng mình chỉ làm một việc vặt. Khi bị bắt, người đó ngạc nhiên vì cơ quan điều tra không xem đây là chuyện sử dụng, mà là một mắt xích trong đường dây mua bán — và mức hình phạt được nói đến không còn là vài tháng. Ở giai đoạn đầu, điều quyết định không phải là “tôi không phải người bán”, mà là những câu hỏi tinh tế hơn: hành vi cụ thể được xếp vào tàng trữ đơn thuần hay tàng trữ nhằm mục đích bán, có hay không cố ý theo nghĩa của pháp luật hình sự, và vai trò thực sự trong chuỗi là gì. Tất cả những điều đó không có nghĩa là không còn gì để làm; nó có nghĩa rằng các câu hỏi sớm mới là những câu hỏi quyết định còn lại bao nhiêu khoảng trống để hành động.
Nếu bạn hoặc người thân đang đối mặt với một cáo buộc liên quan đến ma túy ở Hàn Quốc và không chắc hành vi sẽ bị xếp vào sử dụng hay mua bán, bạn có thể gửi những tình tiết cơ bản qua Facebook Messenger để tình huống được đánh giá sớm. Văn phòng cũng nhận liên hệ qua KakaoTalk và WhatsApp. Trong các vụ việc tiến triển nhanh, luật sư tham gia càng sớm thì phạm vi lựa chọn để bào chữa thường càng rộng.
Câu hỏi thường gặp
Mua bán ma túy ở Hàn Quốc bị phạt khác gì so với sử dụng?
Mua bán bị phạt nặng hơn gấp nhiều lần. Việc bán, môi giới hoặc tàng trữ nhằm mục đích bán ma túy theo nghĩa hẹp (heroin, cocaine, thuốc phiện) bị phạt tù chung thân hoặc tù từ 5 năm trở lên (Điều 58); bán cần sa là tù từ 1 năm trở lên (Điều 59). Để so sánh, sử dụng cần sa là tù đến 5 năm hoặc phạt tiền (Điều 61). Nếu có mục đích vụ lợi hoặc tái phạm, hình phạt còn cao hơn nữa.
Tôi chỉ vận chuyển·giao giúp và không biết bên trong là ma túy thì có được miễn trách không?
Không tự động. Pháp luật xếp cả việc giao nhận, môi giới và tàng trữ nhằm mục đích bán vào nhóm hành vi mua bán, nên vai trò của người vận chuyển·người thu gom cũng bị đánh giá là một phần của chuỗi phân phối. Ngoài ra, pháp luật Hàn Quốc không đòi hỏi sự chắc chắn hoàn toàn — chỉ cần cố ý gián tiếp, tức nhận thức được khả năng đang vận chuyển ma túy và chấp nhận điều đó, là đủ. Cố ý được phán đoán qua tình tiết khách quan của vụ việc, và việc không biết luật Hàn Quốc không làm miễn trách nhiệm. Đây là vấn đề thực tế phức tạp, nên nên làm việc cùng luật sư.
“Tàng trữ nhằm mục đích bán” là gì và vì sao nguy hiểm hơn tàng trữ đơn thuần?
Cùng một việc cất giữ chất có thể bị xếp là tàng trữ đơn thuần (điều khoản nhẹ hơn) hoặc tàng trữ nhằm mục đích bán (ngang với mua bán). Mục đích bán được tòa án nhận định không qua lời khai của bị cáo mà qua tình tiết khách quan như số lượng, cách chia nhỏ, tin nhắn, dòng tiền. Vì mức chênh lệch hình phạt được tính bằng những năm tù, việc phân loại đúng là vấn đề cốt lõi của loại vụ việc này.
Người nước ngoài có thể bị trục xuất vì vụ mua bán ma túy không?
Bản án trong vụ mua bán có thể trở thành căn cứ trục xuất cưỡng chế theo Điều 46 Luật Quản lý xuất nhập cảnh, tùy loại và thời hạn hình phạt, tư cách cư trú và các tình tiết khác. Rủi ro cao hơn khi bị tuyên hình phạt tù giam, và trong các vụ mua bán khả năng đó lớn hơn. Đây không phải hệ quả tự động của mọi bản án, nhưng là rủi ro thực tế; với người nước ngoài, cả hình phạt hình sự lẫn quyền cư trú và khả năng nhập cảnh tương lai đều đặt lên bàn cân.
Luật sư Kim Pyoungho (金平浩), Công ty Luật Yeohae.
Luật sư Hàn Quốc; đã đỗ Kỳ thi Tư pháp Hàn Quốc; hoàn thành Viện Đào tạo và Nghiên cứu Tư pháp (khóa 43). Nhận Giải thưởng Luật sư Xuất sắc năm 2021. Đã xử lý hơn 500 vụ việc thuộc mọi lĩnh vực — dân sự, hình sự và gia đình — kể từ năm 2014. Công ty Luật Yeohae, 16 Beopwon-ro, Seocho-gu, Seoul (Tòa nhà Jeonggok, phòng 406).
Bài viết này cung cấp thông tin pháp lý chung về luật Hàn Quốc và không phải là tư vấn pháp lý cho một vụ việc cụ thể. Việc áp dụng pháp luật thay đổi tùy theo tình tiết thực tế, nên với hoàn cảnh của bạn, vui lòng tham vấn riêng.