ฟอกเงินในเกาหลี: แค่ให้ใช้บัญชีรับโอนเงิน ทำไมคนไทยถึงถูกดำเนินคดี ถูกยึดเงิน และห้ามออกนอกประเทศ

ในเกาหลี “การฟอกเงิน” ไม่ได้หมายถึงเฉพาะหัวหน้าแก๊งฉ้อโกง ผู้ที่รับโอน ส่งต่อ แลกเปลี่ยน หรือถอนเงินที่ได้มาจากการฉ้อโกงก็อาจถูกดำเนินคดีตามกฎหมายควบคุมการซุกซ่อนรายได้จากอาชญากรรม (범죄수익은닉규제법) ซึ่งมีโทษจำคุกสูงสุด 5 ปี นอกจากโทษแล้ว ศาลยังอาจสั่งริบหรือเรียกคืนมูลค่าเงินนั้น รวมถึงค่าตอบแทนที่ได้รับไป และระหว่างการสอบสวน ผู้ต้องสงสัยชาวต่างชาติอาจถูกสั่งระงับการออกนอกประเทศ ทำให้กลับไทยไม่ได้จนกว่าคดีจะคลี่คลาย

คนไทยจำนวนไม่น้อยที่ทำงานหรือพำนักในเกาหลีมีบัญชีธนาคารเกาหลี และมักได้รับคำขอที่ฟังดูเหมือน “ช่วยเพื่อน” เช่น ให้รับเงินโอนแทน ถอนเงินสดส่งต่อ หรือโอนกลับไปยังบัญชีอื่นโดยได้ค่าตอบแทนเล็กน้อย บทความนี้อธิบายว่ากฎหมายเกาหลีมองการกระทำเหล่านี้อย่างไร ทำไมเงินที่ได้มาแม้เพียงเล็กน้อยจึงอาจถูกเรียกคืน และเหตุใดคดีลักษณะนี้จึงกระทบทั้งเสรีภาพ ทรัพย์สิน และสถานะการพำนักไปพร้อมกัน

ตัวอย่างสมมติเพื่อประกอบคำอธิบาย (ไม่ใช่คดีจริง): คนรู้จักขอให้ “รับโอนเงินค่าสินค้า” เข้าบัญชีแล้วถอนเป็นเงินสดส่งต่อ โดยได้ค่าตอบแทนเป็นเปอร์เซ็นต์ หลายเดือนต่อมามีหมายเรียกจากตำรวจ และข้อหาที่ปรากฏไม่ใช่ “ฉ้อโกง” แต่เป็นการซุกซ่อนหรือรับรายได้จากอาชญากรรม

กฎหมายเกาหลีแยกความผิดเกี่ยวกับ “เงินผิดกฎหมาย” ออกเป็นหลายชั้น

ความผิดฐานฉ้อโกงลงโทษ “การหลอกลวง” ส่วนกฎหมายควบคุมการซุกซ่อนรายได้จากอาชญากรรมลงโทษ “การจัดการกับเงินที่ได้มาจากอาชญากรรมแล้ว” เช่น การโอนผ่านหลายบัญชี การแลกเปลี่ยน การแบ่งยอด หรือการทำให้ดูเหมือนเป็นธุรกรรมปกติ ผู้ที่ไม่เคยพูดคุยกับผู้เสียหายเลยจึงอาจถูกดำเนินคดีได้

ประเด็นที่ครอบครัวมักไม่ทราบคือ ความผิดเหล่านี้ไม่ได้แยกกันอย่างเด็ดขาด การกระทำชุดเดียวกันอาจถูกตั้งข้อหาหลายมาตราพร้อมกัน และเมื่อเงินมาจากแก๊งฉ้อโกงที่มีผู้เสียหายจำนวนมาก ยอดเงินรวมอาจสูงขึ้นอย่างรวดเร็ว ข้อหาที่ถูกตั้งในช่วงแรกจึงไม่ใช่ข้อหาสุดท้ายเสมอไป

“ไม่รู้ว่าเป็นเงินฉ้อโกง” ช่วยได้แค่ไหน

มาตรา 4 ลงโทษผู้ที่รับรายได้จากอาชญากรรม “โดยรู้พฤติการณ์” ส่วนมาตรา 3 ต้องมีการอำพรางหรือซุกซ่อนตามที่กฎหมายกำหนด ความรู้ของผู้ต้องสงสัยจึงเป็นประเด็นสำคัญ แต่เจ้าหน้าที่เกาหลีไม่ได้พิจารณาจากคำพูดว่า “ไม่รู้” เพียงอย่างเดียว ศาลจะพิจารณาจากพฤติการณ์แวดล้อมทั้งหมด เช่น ความสัมพันธ์กับผู้ขอ จำนวนครั้งและวิธีการทำธุรกรรม และค่าตอบแทนที่ได้รับ

ในทางกลับกัน การรับโอนเงินเพียงอย่างเดียวก็ไม่ได้ทำให้เป็นผู้กระทำความผิดโดยอัตโนมัติ เส้นแบ่งระหว่าง “ผู้ถูกหลอกใช้” กับ “ผู้ร่วมกระทำความผิด” ขึ้นอยู่กับข้อเท็จจริงของแต่ละคดีและสิ่งที่ถูกบันทึกไว้ในสำนวนตั้งแต่การสอบสวนครั้งแรก คำให้การที่ให้ไว้โดยไม่เข้าใจข้อหาอย่างครบถ้วน มักแก้ไขได้ยากในภายหลัง

ค่าตอบแทนเพียงเล็กน้อย ก็อาจถูกเรียกคืน

นอกจากโทษจำคุกหรือปรับ กฎหมายควบคุมการซุกซ่อนรายได้จากอาชญากรรมยังให้ศาลริบทรัพย์สินที่เกี่ยวข้องกับความผิดตามมาตรา 3 หรือ 4 รวมถึง “ทรัพย์สินที่ได้รับเป็นค่าตอบแทนของการกระทำนั้น” (มาตรา 8 วรรคหนึ่ง (3) (4)) และหากริบไม่ได้ ศาลอาจเรียกคืนมูลค่าจากตัวผู้กระทำ (มาตรา 10 วรรคหนึ่ง) ในหลายคดี เงินจำนวนนี้ไม่ได้อยู่กับผู้ต้องหาแล้ว แต่ภาระการชดใช้ยังคงอยู่

กฎหมายมีข้อยกเว้นว่า ทรัพย์สินที่ได้มาจากผู้เสียหายในความผิดเกี่ยวกับทรัพย์ ห้ามริบหรือเรียกคืนตามกฎหมายฉบับนี้ (มาตรา 8 วรรคสาม และมาตรา 10 วรรคสอง) แต่ข้อยกเว้นนี้มีขอบเขตจำกัด ศาลฎีกาเกาหลีในคำพิพากษาลงวันที่ 15 มกราคม 2026 คดีหมายเลข 2025도15768 วินิจฉัยว่า หากเงินนั้นเกิดจากการจัดตั้งและกิจกรรมของกลุ่มอาชญากรที่มีเป้าหมายก่อการฉ้อโกง ซึ่งกระทบคุณธรรมทางกฎหมายอื่นนอกเหนือจากทรัพย์สินด้วย ศาลสามารถริบหรือเรียกคืนมูลค่าจากผู้ที่ซุกซ่อนหรือรับเงินนั้นได้ แม้ผู้นั้นจะไม่ได้เข้าร่วมเป็นสมาชิกของกลุ่มก็ตาม

กล่าวอีกนัยหนึ่ง ผู้ที่เป็นเพียง “ทางผ่านของเงิน” ให้แก๊งฉ้อโกงที่มีลักษณะเป็นองค์กร อาจต้องเผชิญทั้งโทษอาญาและภาระทางทรัพย์สินพร้อมกัน ภาระทางทรัพย์สินหลังพ้นโทษเป็นเรื่องที่ครอบครัวควรเข้าใจแต่เนิ่น ๆ (ดูเพิ่มเติม: การริบทรัพย์และเรียกคืนมูลค่าในคดีอาญาเกาหลี)

ทำไมกลับไทยไม่ได้ระหว่างถูกสอบสวน

พ.ร.บ.คนเข้าเมืองเกาหลี มาตรา 29 วรรคหนึ่ง ให้อำนาจรัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรมสั่ง “ระงับการออกนอกประเทศ” ชาวต่างชาติที่เข้าเหตุตามมาตรา 4 วรรคหนึ่งหรือวรรคสอง ซึ่งรวมถึง

• ผู้ที่ถูกพิจารณาว่าการออกนอกประเทศไม่เหมาะสมเพื่อการสอบสวนคดีอาญา — โดยหลักไม่เกิน 1 เดือน (มาตรา 4 วรรคสอง) และหากไม่ทราบที่อยู่หรือหลบหนี ไม่เกิน 3 เดือน หรือหากมีหมายจับหรือหมายขัง ตามอายุของหมาย
• ผู้ที่คดีอาญาอยู่ระหว่างการพิจารณาของศาล หรือผู้ที่ยังรับโทษจำคุกไม่ครบ (มาตรา 4 วรรคหนึ่ง (1) (2))
• ผู้ที่ยังไม่ชำระค่าปรับหรือเงินที่ศาลสั่งเรียกคืนมูลค่า ตั้งแต่จำนวนที่กฎหมายลำดับรองกำหนด (มาตรา 4 วรรคหนึ่ง (3))

ข้อสุดท้ายทำให้ประเด็นการเรียกคืนมูลค่าเชื่อมโยงโดยตรงกับการเดินทางกลับบ้าน คำสั่งเหล่านี้เป็นดุลพินิจ ไม่ได้เกิดขึ้นกับทุกคน แต่เมื่อมีคำสั่งแล้ว ตั๋วเครื่องบิน งาน และแผนชีวิตในไทยต้องหยุดชะงักทันที

หลังคำพิพากษา ชาวต่างชาติที่ถูกพิพากษาให้ลงโทษตั้งแต่โทษจำคุกแบบไม่ต้องทำงาน (금고) ขึ้นไปและได้รับการปล่อยตัว อาจถูกเนรเทศตามมาตรา 46 วรรคหนึ่ง (13) และการกลับเข้าเกาหลีในอนาคตอาจถูกจำกัดตามมาตรา 11 ทั้งสองกรณีเป็นดุลพินิจของเจ้าหน้าที่ตรวจคนเข้าเมือง ไม่ได้เกิดขึ้นโดยอัตโนมัติ แต่ผลของคดีอาญามีน้ำหนักมากต่อการตัดสินใจนั้น

ทำไมคดีลักษณะนี้ไม่ควรรอ

คดีฟอกเงินที่เกี่ยวพันกับแก๊งฉ้อโกงมีความซับซ้อนกว่าคดีอาญาทั่วไปหลายด้าน ได้แก่ การตั้งข้อหาหลายมาตราที่ทับซ้อนกัน ยอดเงินที่อาจถูกนับรวมจากผู้เสียหายหลายราย ประเด็นการริบและเรียกคืนมูลค่า และมาตรการด้านการเข้าเมืองที่เดินคู่ขนานไปกับคดีอาญา ทั้งหมดนี้ดำเนินไปเป็นภาษาเกาหลี และหลายครั้งครอบครัวในไทยทราบเรื่องหลังจากคำให้การสำคัญถูกบันทึกไปแล้ว

แนวทางที่เหมาะสมในแต่ละคดีแตกต่างกันตามบทบาทที่แท้จริงของผู้ต้องสงสัย สิ่งที่ให้การไปแล้ว และทิศทางของพนักงานสอบสวน โดยทั่วไป ยิ่งเริ่มช้า ทางเลือกยิ่งแคบลง หากผู้ต้องสงสัยถูกควบคุมตัวแล้ว ประเด็นการปล่อยตัวก่อนศาลพิพากษาก็ต้องพิจารณาควบคู่กัน (ดูเพิ่มเติม: ประกันตัวในเกาหลี) สำหรับภาพรวมการต่อสู้คดีอาญาของคนไทยในเกาหลี โปรดดู หน้าบริการคดีอาญาและยาเสพติดสำหรับคนไทยในเกาหลี

คำถามที่พบบ่อย

แค่ให้คนอื่นใช้บัญชีรับโอนเงิน ผิดกฎหมายฟอกเงินของเกาหลีหรือไม่

อาจผิด หากรับเงินที่ได้มาจากอาชญากรรมโดยรู้พฤติการณ์ มีโทษจำคุกไม่เกิน 3 ปี หรือปรับไม่เกิน 20 ล้านวอน (กฎหมายควบคุมการซุกซ่อนรายได้จากอาชญากรรม มาตรา 4) และหากมีการอำพรางหรือซุกซ่อนเงิน มีโทษจำคุกไม่เกิน 5 ปี หรือปรับไม่เกิน 30 ล้านวอน (มาตรา 3) ศาลพิจารณาความรู้ของผู้กระทำจากพฤติการณ์แวดล้อมทั้งหมด ไม่ใช่จากคำปฏิเสธเพียงอย่างเดียว

ค่าตอบแทนที่ได้รับไปแล้วจะถูกเรียกคืนหรือไม่

อาจถูกเรียกคืน ทรัพย์สินที่ได้รับเป็นค่าตอบแทนของการซุกซ่อนหรือรับรายได้จากอาชญากรรมเป็นทรัพย์สินที่ศาลริบได้ และหากริบไม่ได้ ศาลอาจเรียกคืนมูลค่าจากผู้กระทำ (มาตรา 8 และมาตรา 10) ศาลฎีกาเกาหลีในคดีหมายเลข 2025도15768 วินิจฉัยว่า เงินที่มาจากกลุ่มอาชญากรที่มีเป้าหมายฉ้อโกงสามารถริบหรือเรียกคืนได้ แม้ผู้นั้นจะไม่ได้เป็นสมาชิกของกลุ่ม

ระหว่างถูกสอบสวนคดีฟอกเงิน จะกลับไทยได้หรือไม่

อาจไม่ได้ ชาวต่างชาติที่อยู่ระหว่างการสอบสวนคดีอาญาอาจถูกสั่งระงับการออกนอกประเทศตาม พ.ร.บ.คนเข้าเมืองเกาหลี มาตรา 29 ซึ่งโดยหลักมีกำหนดไม่เกิน 1 เดือนและอาจขยายได้ หลังคำพิพากษา การไม่ชำระเงินที่ศาลสั่งเรียกคืนมูลค่าก็อาจเป็นเหตุให้ถูกระงับการออกนอกประเทศได้ คำสั่งเหล่านี้เป็นดุลพินิจของหน่วยงานรัฐและขึ้นอยู่กับพฤติการณ์ของแต่ละคดี

เขียนตามกฎหมาย ณ วันที่ 12 ตุลาคม 2026 (พ.ร.บ.คนเข้าเมืองเกาหลี ฉบับกฎหมายเลขที่ 21857 มีผลใช้บังคับ 2 ตุลาคม 2026 / กฎหมายควบคุมการซุกซ่อนรายได้จากอาชญากรรม ฉบับกฎหมายเลขที่ 18672) — บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเกี่ยวกับกฎหมายเกาหลี ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมายสำหรับคดีใดคดีหนึ่ง และไม่ได้นำเสนอคดีใดโดยเฉพาะหรือรับประกันผลของคดี การตั้งข้อหา อัตราโทษ และการริบทรัพย์ขึ้นอยู่กับพยานหลักฐานและพฤติการณ์ของแต่ละคดี คำสั่งระงับการออกนอกประเทศและมาตรการด้านการพำนักเป็นดุลพินิจของหน่วยงานรัฐเกาหลี
สำนักงานกฎหมายยอแฮ — ให้คำปรึกษากฎหมายแก่ชาวต่างชาติในเกาหลี