Người Việt đánh nhau bị bắt ở Hàn Quốc: hành hung hay cố ý gây thương tích?

Bị cuốn vào một vụ ẩu đả ở Hàn Quốc và rồi nhận giấy triệu tập của cảnh sát — viết hoàn toàn bằng tiếng Hàn — là điều khiến bất kỳ người Việt nào cũng hoang mang. Một cuộc cãi vã trong quán nhậu chuyển thành xô xát, một cú xô đẩy giữa lúc tranh chấp, hay một va chạm trước cửa nhà trọ đều có thể dẫn đến trách nhiệm hình sự — và hậu quả phụ thuộc nặng nề vào những chi tiết rất dễ bị xem nhẹ.

Luật hình sự Hàn Quốc không xử lý mọi vụ xô xát như nhau. Tội danh mà bạn phải đối mặt, mức hình phạt áp dụng, và việc vụ án có thể giải quyết bằng hòa giải hay không — tất cả đều xoay quanh những ranh giới mà người ngoài cuộc khó nhận ra. Bài viết này giải thích khung pháp lý cốt lõi để bạn hình dung tình huống của mình có thể rơi vào đâu.

Hành hung và cố ý gây thương tích là hai tội khác nhau

Ranh giới quan trọng nhất trong một vụ xô xát là vụ việc được truy tố theo tội hành hung hay tội cố ý gây thương tích. Đây là hai tội danh riêng biệt theo Bộ luật Hình sự Hàn Quốc.

Tội hành hung (폭행, Điều 260) là việc dùng vũ lực đối với thân thể người khác. Đáng chú ý, tội này không đòi hỏi phải có thương tích nhìn thấy được — túm, xô đẩy hay ném đồ vật về phía ai đó đều có thể cấu thành. Mức hình phạt là phạt tù đến 2 năm, hoặc phạt tiền đến 5 triệu won.

Tội cố ý gây thương tích (상해, Điều 257) là việc gây tổn hại thực sự đến sức khỏe hoặc chức năng cơ thể của người khác. Mức hình phạt theo luật là đến 7 năm tù, có thể kèm hình phạt tước tư cách đến 10 năm hoặc phạt tiền đến 10 triệu won — mức rủi ro nặng hơn hẳn so với hành hung thường.

Ranh giới giữa hai tội là sự tồn tại của “thương tích”, và đó là một đánh giá pháp lý, không thuần túy y khoa. Vết bầm, vết xước, và trong một số trường hợp cả những tổn hại không nhìn thấy ngay đều có thể bị coi là thương tích, tùy vào chứng cứ y tế và các tình tiết xung quanh. Vì vậy cùng một cú xô có thể bị truy tố theo hai hướng: là hành hung nếu đối phương không bị thương, nhưng là cố ý gây thương tích nếu có giấy chẩn đoán của bác sĩ ghi nhận tổn hại.

Khi nào một vụ ẩu đả trở thành tội “đặc biệt”

Nếu có liên quan đến một vật nguy hiểm, tội danh có thể chuyển thành hành hung đặc biệt (특수폭행) hoặc gây thương tích đặc biệt (특수상해), và mức hình phạt tăng vọt. Riêng tội gây thương tích đặc biệt có mức tối thiểu là 1 năm tù và không còn lựa chọn phạt tiền.

Thế nào là “mang theo” một vật nguy hiểm thì rộng hơn nhiều so với hình dung của phần lớn mọi người. Tòa án Tối cao Hàn Quốc đã xác định rằng mang theo vật nguy hiểm nghĩa là sở hữu nó với ý định sử dụng tại hiện trường — và vật đó không nhất thiết phải được dùng đến thực sự, cũng không nhất thiết phải đang cầm nắm trong tay. Chỉ cần người đó có quyền kiểm soát thực tế đối với một vật nguy hiểm hiện diện tại hiện trường và có thể sử dụng ngay lập tức là đủ (Tòa án Tối cao Hàn Quốc, bản án ngày 13 tháng 6 năm 2024, số vụ án 2023도18812 (romanization: 2023Do18812)).

Trên thực tế, một cái chai, một chiếc ghế hay một chiếc ly ở gần hiện trường có thể làm vụ việc nghiêm trọng hơn nếu cơ quan điều tra cho rằng người đó có ý định dùng vật đó, đang kiểm soát thực tế vật đó và có thể sử dụng ngay trong tình huống xô xát. Ranh giới đó có bị vượt qua hay không là một câu hỏi phụ thuộc vào tình tiết, và thường trở thành vấn đề trung tâm của vụ án.

Vì sao hòa giải quan trọng — và vì sao không phải là giải pháp chắc chắn

Hành hung thường là loại tội mà luật Hàn Quốc gọi là tội “không thể xử lý trái với ý muốn của nạn nhân”. Nếu nạn nhân bày tỏ rõ ràng rằng họ không muốn người gây ra bị xử phạt, việc truy tố không thể tiến hành. Đây là lý do vì sao đạt được thỏa thuận hòa giải thường có tính quyết định trong các vụ hành hung.

Tuy nhiên, cơ chế đó không áp dụng cho mọi tội danh. Tội cố ý gây thương tích, hành hung đặc biệt và gây thương tích đặc biệt không chịu quy tắc này. Một thỏa thuận hòa giải trong các trường hợp đó không tự động chấm dứt việc truy tố — dù vẫn là một trong những yếu tố quan trọng nhất mà công tố viên và tòa án cân nhắc, và có thể ảnh hưởng đến việc công tố viên có cho người phạm tội lần đầu được đình chỉ truy tố hay không. Thời điểm, số tiền và cách thức của một thỏa thuận đều có trọng lượng, và điều gì là phù hợp thì khác nhau tùy từng vụ.

Với một người nước ngoài, sự khác biệt này rất dễ bị bỏ qua. Nghĩ rằng “đã hòa giải rồi nên xong chuyện” có thể là một sai lầm đắt giá khi tội danh thực ra là gây thương tích chứ không phải hành hung.

Phòng vệ chính đáng được hiểu rất hẹp

Nhiều người cho rằng bị tấn công trước là một lý do biện hộ tuyệt đối. Theo Điều 21 Bộ luật Hình sự, hành vi nhằm phòng vệ trước một sự xâm hại bất chính đang hiện hữu sẽ không bị xử phạt khi có lý do chính đáng. Tuy nhiên, trên thực tế, tòa án Hàn Quốc áp dụng phòng vệ chính đáng một cách rất hạn chế.

Một khi hai người đã ra đòn qua lại, vụ việc thường bị xem là ẩu đả hai chiều chứ không phải phòng vệ hợp pháp, ngay cả với người không tung cú đấm đầu tiên. Một phản ứng vượt quá mức cần thiết để thoát khỏi nguy hiểm, hoặc tiếp tục sau khi mối đe dọa đã qua, nhìn chung sẽ không được chấp nhận là phòng vệ chính đáng. Với người Việt đến từ một hệ thống pháp luật có quan niệm phòng vệ rộng hơn, đây là một trong những đặc điểm phản trực giác nhất của luật hình sự Hàn Quốc.

Hệ quả về cư trú đối với người nước ngoài

Một vụ hành hung có thể kéo theo hậu quả vượt ra ngoài tòa hình sự. Cơ quan xuất nhập cảnh Hàn Quốc có quyền cân nhắc các vấn đề hình sự khi xét gia hạn visa, thay đổi tư cách lưu trú hoặc việc tiếp tục cư trú. Điều này không có nghĩa là một cáo buộc hay một khoản phạt tiền sẽ tự động dẫn đến mất tư cách cư trú — kết quả phụ thuộc vào tội danh, mức án được tuyên, loại visa và hoàn cảnh tổng thể của một người tại Hàn Quốc.

Người có visa kết hôn hay thường trú cũng nằm trong diện xem xét, dù được bảo vệ mạnh hơn so với người lưu trú ngắn hạn. Vì kết quả hình sự và kết quả xuất nhập cảnh có liên hệ với nhau nhưng được đánh giá riêng biệt, cả hai nên được tính đến ngay từ đầu thay vì xem như một vấn đề đã được giải quyết bằng vấn đề kia.

Để có cái nhìn tổng quan về cách các vụ án hình sự đối với người nước ngoài diễn ra ở Hàn Quốc, xin xem hướng dẫn bào chữa hình sự cho người nước ngoài của chúng tôi. Nếu bạn vừa bị bắt hoặc bị cảnh sát triệu tập, bài người Việt bị bắt ở Hàn Quốc phải làm gì cũng có thể hữu ích. Nếu lo ngại về ảnh hưởng cư trú, có thể tham khảo thêm bài về án hình sự và rủi ro visa.

Kết quả thực sự được quyết định ở đâu

Một vụ hành hung hiếm khi xoay quanh một tình tiết duy nhất. Tội danh là hành hung hay gây thương tích, một vật có bị coi là “mang theo” hay không, một phản ứng được nhìn nhận là phòng vệ hay là phản đòn, và một thỏa thuận hòa giải được sắp xếp vào thời điểm nào và theo cách nào — mỗi điều đều kéo kết quả về một hướng khác nhau. Đây là những phán đoán tinh tế, và chúng được định hình từ rất sớm, thường ngay tại buổi lấy lời khai đầu tiên ở đồn cảnh sát, được tiến hành bằng tiếng Hàn và ghi vào hồ sơ vụ án.

Nếu bạn đã nhận giấy triệu tập hoặc dự đoán sẽ nhận, bạn có thể gửi những tình tiết cơ bản qua Facebook Messenger. Các câu hỏi ban đầu bằng tiếng Việt được tiếp nhận trực tiếp, để hướng đi của vụ việc có thể được đánh giá trước buổi lấy lời khai đầu tiên thay vì sau đó.

Liên hệ qua Facebook Messenger →

Câu hỏi thường gặp

Nếu hòa giải với đối phương thì vụ án hành hung có được đình chỉ không?

Còn tùy vào tội danh. Tội hành hung thường (폭행) không thể bị truy tố nếu nạn nhân bày tỏ rõ ràng rằng không muốn xử phạt, nên một thỏa thuận hòa giải có thể kết thúc vụ án. Tội cố ý gây thương tích (상해) và các tội đặc biệt thì khác: hòa giải không tự động chấm dứt việc truy tố, dù vẫn là một trong những yếu tố quan trọng nhất mà tòa cân nhắc khi quyết định mức án.

Đối phương ra tay trước ở Hàn Quốc — vậy chẳng phải là phòng vệ chính đáng sao?

Tòa án Hàn Quốc giải thích phòng vệ chính đáng rất hẹp. Một khi hai bên đã ra đòn qua lại, vụ việc thường bị xem là ẩu đả hai chiều chứ không phải phòng vệ hợp pháp, ngay cả khi bạn không phải người gây sự trước. Việc một phản ứng có được coi là phòng vệ chính đáng hay không phụ thuộc vào thời điểm, mức độ tương xứng và các tình tiết cụ thể, nên cần được đánh giá cẩn thận thay vì mặc định.

Bị buộc tội hành hung có ảnh hưởng đến visa hay tư cách cư trú ở Hàn Quốc không?

Có thể. Cơ quan xuất nhập cảnh Hàn Quốc có quyền cân nhắc các vấn đề hình sự khi xét gia hạn visa, thay đổi tư cách lưu trú hoặc cư trú. Một cáo buộc hay bản án không tự động dẫn đến mất tư cách cư trú, và kết quả thay đổi tùy theo tội danh, mức án và hoàn cảnh cá nhân, nhưng đây là một yếu tố có thật cần xử lý sớm.

Về tác giả
Luật sư Kim Pyoung-ho (김평호) là luật sư đại diện của Văn phòng Luật Yeohae. Ông đã đỗ Kỳ thi Tư pháp Quốc gia Hàn Quốc và hoàn thành khóa 43 của Viện Nghiên cứu và Đào tạo Tư pháp, nhận Giải thưởng Luật sư Xuất sắc năm 2021. Từ năm 2014, ông đã phụ trách hơn 500 vụ việc thuộc mọi lĩnh vực dân sự, hình sự và gia đình, hỗ trợ người nước ngoài tại Hàn Quốc.

Bài viết cung cấp thông tin pháp lý chung, không phải là tư vấn pháp lý cho một vụ việc cụ thể. Kết quả của mỗi vụ án phụ thuộc vào tình tiết riêng. Văn phòng Luật Yeohae — tư vấn pháp lý cho người nước ngoài tại Hàn Quốc.