การพาบุตรไปเยี่ยมบ้านช่วงสั้น ๆ อาจกลายเป็นการย้ายไปอยู่ถาวร ระหว่างไทยกับเกาหลีไม่มีอนุสัญญากรุงเฮกช่วยส่งบุตรกลับ การเตรียมตัวก่อนเดินทางจึงสำคัญที่สุด
ตอนนี้คุณอยู่ในสถานการณ์ใด?
เราเคยเป็นตัวแทนทั้งบิดาหรือมารดาที่ขอให้ส่งบุตรกลับ (ผู้ร้อง) และบิดาหรือมารดาที่ถูกขอให้ส่งบุตรกลับ (ผู้ถูกร้อง) ในคดีตามอนุสัญญากรุงเฮกระหว่างเกาหลีกับประเทศภาคีที่อนุสัญญามีผลต่อกัน ด้านล่างคือหน้าแรกของคำสั่งศาลครอบครัวกรุงโซล 2 ฉบับ โดยปิดบังข้อมูลส่วนบุคคลแล้ว
ผลของคดีเหล่านี้มักขึ้นอยู่กับประเด็นในหน้านี้ เช่น ความยินยอมต่อการเดินทาง และเวลาที่ผ่านไป ซึ่งเป็นประเด็นเดียวกันในคดีอำนาจปกครองบุตรระหว่างไทยกับเกาหลี ดูเพิ่มเติมที่ บุตรถูกพาข้ามประเทศ ไทย–เกาหลี และอนุสัญญากรุงเฮก


ผลของคดีขึ้นอยู่กับข้อเท็จจริงและพยานหลักฐานของแต่ละคดี
เมื่อชีวิตคู่มีปัญหาหรือแยกกันอยู่ บิดาหรือมารดาฝ่ายหนึ่งมักพาบุตรกลับบ้านเกิด “สักพัก” — มารดาชาวไทยพาบุตรกลับไทย หรือบิดาชาวเกาหลีพาบุตรกลับเกาหลี สิ่งที่ฝ่ายหนึ่งเข้าใจว่าเป็นการเยี่ยมชั่วคราว อีกฝ่ายอาจเปลี่ยนเป็นการย้ายไปอยู่ถาวรเพียงฝ่ายเดียว แล้วตามมาด้วยการยื่นฟ้องหย่าและขอเป็นผู้เลี้ยงดูบุตรในศาลของประเทศนั้น
เมื่อเกิดขึ้นแล้ว ฝ่ายที่ถูกทิ้งไว้ต้องต่อสู้คดีในระบบกฎหมายและภาษาของอีกประเทศ กับคู่สมรสที่อาจปรึกษาทนายความไว้ก่อนแล้ว ผลกระทบต่อบุตรและต่ออำนาจปกครองร้ายแรง จึงควรเตรียมตัวก่อนเดินทาง ไม่ใช่หลังเลยวันกลับไปแล้ว
ระหว่างประเทศที่อนุสัญญากรุงเฮกว่าด้วยการลักพาตัวเด็กข้ามชาติมีผลต่อกัน บิดาหรือมารดาที่ถูกทิ้งไว้ขอให้ส่งบุตรกลับไปยังประเทศที่บุตรเคยอยู่ได้อย่างรวดเร็ว แต่ตามตารางสถานะของ HCCH ณ เดือนพฤศจิกายน 2026 อนุสัญญานี้ยังไม่มีผลระหว่างไทยกับเกาหลี เพราะทั้งสองประเทศเข้าเป็นภาคีโดยการภาคยานุวัติ และยังไม่มีการยอมรับการภาคยานุวัติต่อกัน (อนุสัญญา ข้อ 38)
เมื่อไม่มีกระบวนการส่งกลับแบบเร่งด่วน สิ่งที่เหลืออยู่คือคดีอำนาจปกครองและการส่งมอบบุตรในศาล ซึ่งใช้เวลาหลายเดือน และศาลของประเทศที่บุตรอยู่จะพิจารณาตามกฎหมายของตน หากได้คำพิพากษาจากศาลเกาหลีแต่บุตรอยู่ในประเทศไทย การทำให้คำพิพากษานั้นมีผลในประเทศไทยต้องทำตามกระบวนการของไทยแยกต่างหาก ระหว่างนั้นชีวิตของบุตรก็ผูกพันกับที่อยู่ใหม่มากขึ้นทุกวัน
หลักกฎหมาย: อนุสัญญาว่าด้วยแง่มุมทางแพ่งของการลักพาตัวเด็กข้ามชาติ ข้อ 38 · สถานะอนุสัญญาตามตารางของ HCCH ณ เดือนพฤศจิกายน 2026
สถานะอนุสัญญาและทางที่ยังใช้ได้ →ในคดีหนึ่ง ภรรยาที่อาศัยอยู่ต่างประเทศกับสามีพาบุตรกลับเกาหลี โดยสามีเข้าใจว่าเป็นการพักชั่วคราว จากนั้นเธอยื่นฟ้องหย่าและขอเป็นผู้เลี้ยงดูบุตรในเกาหลี และไม่ยอมพาบุตรกลับ สามียื่นคำร้องขอส่งบุตรกลับตามอนุสัญญากรุงเฮก แต่ศาลเกาหลียกคำร้อง โดยเห็นว่าสามียินยอมให้บุตรอยู่ในเกาหลีแล้ว การพาบุตรมาจึงไม่ใช่การกระทำโดยมิชอบ
หลักฐานที่ใช้ต่อสู้เขาคือความร่วมมือของเขาเอง เขาเป็นผู้ซื้อตั๋วเครื่องบินไป–กลับ และส่งค่าใช้จ่ายให้อย่างต่อเนื่อง ซึ่งภายหลังถูกยกขึ้นอ้างว่าการย้ายเกิดขึ้น “ด้วยความยินยอมของบิดามารดา”
“ศาลอาจยกคำร้องขอส่งบุตรกลับได้ … หากผู้ที่ดูแลบุตร … ได้ยินยอมหรือให้สัตยาบันในภายหลังต่อการพาไปหรือการกักไว้”
กฎหมายว่าด้วยการปฏิบัติตามอนุสัญญากรุงเฮกของเกาหลี มาตรา 12 วรรคสี่ (2) (แปลสรุป)
ระหว่างไทยกับเกาหลีไม่มีคำร้องแบบนี้ แต่ปัญหาเดียวกันเกิดในคดีอำนาจปกครองบุตร ศาลฎีกาเกาหลีวินิจฉัยว่า การเปลี่ยนสภาพการเลี้ยงดูในปัจจุบันจะชอบธรรมก็ต่อเมื่อเห็นได้ชัดว่าเป็นประโยชน์ต่อการเติบโตและสวัสดิภาพของบุตรมากกว่าการคงสภาพเดิม (คำพิพากษาศาลฎีกา ลงวันที่ 13 พฤษภาคม 2010 คดีหมายเลข 2009므1458) ยิ่งบุตรอยู่กับอีกฝ่ายนานโดยคุณไม่คัดค้าน สภาพนั้นก็ยิ่งกลายเป็น “สภาพปัจจุบัน” ที่ศาลจะคงไว้
พฤติการณ์ที่มักถูกอ้างว่าเป็นความยินยอม
ซื้อตั๋วหรืออนุญาตให้เดินทาง โดยไม่ได้กำหนดวันกลับไว้เป็นลายลักษณ์อักษร
ส่งเงินค่าเล่าเรียน ค่าที่พัก หรือค่าครองชีพอย่างสม่ำเสมอ โดยไม่คัดค้านที่บุตรอยู่ต่อ
ปล่อยให้เลยวันกลับโดยไม่คัดค้านเป็นลายลักษณ์อักษร หรือส่งข้อความที่ฟังดูเหมือนตกลง
หลักกฎหมาย: กฎหมายว่าด้วยการปฏิบัติตามอนุสัญญากรุงเฮกของเกาหลี มาตรา 11 และ 12 วรรคสี่; ประมวลกฎหมายแพ่งเกาหลี มาตรา 837 และ 909; คำพิพากษาศาลฎีกา 2009므1458 (13 พฤษภาคม 2010)
ในคดีหย่าระหว่างประเทศ คู่สมรสฝ่ายหนึ่งมักรีบยื่นฟ้องในศาลของประเทศตน ซึ่งคุ้นเคยทั้งภาษา ขั้นตอน และแนวปฏิบัติ เพื่อเลือกศาลที่น่าจะให้ผลดีกับตนมากที่สุด
ศาลเกาหลีมีเขตอำนาจในเรื่องอำนาจปกครองบุตร เมื่อบุตรมีถิ่นที่อยู่ปกติในเกาหลี หรือเมื่อบิดาหรือมารดาฝ่ายหนึ่งและบุตรเป็นคนสัญชาติเกาหลี (พระราชบัญญัติกฎหมายระหว่างประเทศแผนกคดีบุคคลของเกาหลี มาตรา 59) บุตรของครอบครัวไทย–เกาหลีจำนวนมากมีสัญชาติเกาหลี ศาลเกาหลีจึงอาจพิจารณาได้แม้บุตรจะอยู่ในประเทศไทยแล้ว เมื่อศาลของประเทศหนึ่งรับคดีไว้แล้ว การต่อสู้ประเด็นเดียวกันในอีกประเทศจะยากขึ้นมาก และฝ่ายที่ยื่นก่อนก็ได้เปรียบในทางคดีอย่างแท้จริง
ในคดีข้างต้น ภรรยายื่นฟ้องหย่าและขอเป็นผู้เลี้ยงดูบุตรในเกาหลีก่อน ทำให้ศาลเกาหลีมีเขตอำนาจ และคำร้องขอส่งบุตรกลับของสามีที่ยื่นภายหลังก็ไม่สำเร็จ การยื่นฟ้องในเกาหลีตั้งแต่ต้นควบคู่กับคำร้องขอส่งบุตรกลับที่ไม่สำเร็จ เป็นรูปแบบที่เราพบซ้ำ ๆ ในคดีหย่าระหว่างประเทศ
ระบุวัตถุประสงค์ วันกลับ และว่าคุณไม่ยินยอมให้บุตรย้ายไปอยู่ถาวร ข้อความสั้น ๆ ที่ทั้งสองฝ่ายลงชื่อหรือยืนยันทางอีเมลหรือ LINE ดีกว่าไม่มีอะไรเลย
เอกสารโรงเรียนหรือสถานรับเลี้ยงเด็ก ประวัติการรักษา สัญญาเช่าที่พัก กิจกรรมต่าง ๆ — ทุกอย่างที่แสดงว่าชีวิตประจำวันของบุตรอยู่ที่ใด
ค่าตั๋วและค่าใช้จ่ายที่ส่งให้อาจกลายเป็นเหตุผลที่ไม่ต้องส่งบุตรกลับ วิธีจ่ายและเงื่อนไขที่แนบไปสามารถวางแผนเพื่อหลีกเลี่ยงปัญหานี้ได้
การคัดค้านที่ชัดเจนและรวดเร็วช่วยโต้แย้งข้ออ้างในภายหลังว่าคุณยอมรับสภาพนั้นแล้ว
ระหว่างไทยกับเกาหลี คือการขอให้ศาลกำหนดผู้เลี้ยงดูและสั่งส่งมอบบุตร หากบุตรถูกพามาเกาหลีจากประเทศภาคีที่อนุสัญญามีผลกับเกาหลี ยื่นคำร้องขอส่งบุตรกลับต่อศาลครอบครัวกรุงโซลได้ ยิ่งช้า ข้อโต้แย้งว่าบุตรปรับตัวแล้วก็ยิ่งมีน้ำหนัก
กฎหมายอาญา ผู้ที่พรากผู้เยาว์มีโทษจำคุกไม่เกิน 10 ปี และผู้ที่พรากบุคคลเพื่อพาออกนอกเกาหลีมีโทษจำคุกตั้งแต่ 2 ปีถึง 15 ปี (ประมวลกฎหมายอาญาเกาหลี มาตรา 287 และมาตรา 288 วรรคสาม) แต่ศาลฎีกาองค์คณะใหญ่วินิจฉัยว่า บิดาหรือมารดาที่เลี้ยงดูบุตรมาตลอดและพาบุตรไปต่างประเทศโดยไม่ใช้กำลัง ข่มขู่ หรืออำนาจโดยมิชอบ ไม่เป็นความผิดฐานพรากผู้เยาว์ (คำพิพากษาศาลฎีกา 2010도14328 ลงวันที่ 20 มิถุนายน 2013) ในทางปฏิบัติ การร้องทุกข์ทางอาญาแทบไม่เคยหยุดหรือย้อนการย้ายถิ่นได้
มาตรการชั่วคราว เมื่อมีคดีครอบครัวแล้ว ศาลอาจสั่งห้ามคู่ความเปลี่ยนแปลงสภาพปัจจุบัน หรือสั่งเรื่องการดูแลบุตรได้ (กฎหมายวิธีพิจารณาคดีครอบครัว มาตรา 62) แต่คำสั่งนี้ไม่มีผลบังคับคดีโดยตรง หากฝ่าฝืนอาจถูกปรับทางปกครองไม่เกิน 10 ล้านวอน (มาตรา 67) และปัจจุบันไม่มีการใช้มาตรานี้สั่งให้ส่งมอบหนังสือเดินทางหรือห้ามเดินทางออกนอกประเทศ
คำร้องขอส่งบุตรกลับ ใช้ได้เฉพาะกับประเทศภาคีที่อนุสัญญามีผลกับเกาหลี ไม่รวมประเทศไทย ศาลเกาหลีบังคับตามคำสั่งส่งกลับได้ และอาจสั่งกักตัวบิดาหรือมารดาที่ยังไม่ยอมปฏิบัติไม่เกิน 30 วัน (กฎหมายว่าด้วยการปฏิบัติตามอนุสัญญากรุงเฮก มาตรา 13) แต่เหตุที่ศาลอาจยกคำร้อง — ความยินยอม การให้สัตยาบันภายหลัง การปรับตัวของบุตรหลังพ้น 1 ปี — คือจุดที่การเตรียมตัวล่วงหน้า หรือการไม่ได้เตรียม เป็นตัวตัดสินคดี
หลักกฎหมาย: ประมวลกฎหมายอาญาเกาหลี มาตรา 287 และ 288 วรรคสาม; กฎหมายวิธีพิจารณาคดีครอบครัว มาตรา 62 และ 67; กฎหมายว่าด้วยการปฏิบัติตามอนุสัญญากรุงเฮก มาตรา 12 และ 13
หน้าที่เกี่ยวข้อง

การศึกษา: คณะฟิสิกส์ มหาวิทยาลัยยอนเซ · ภาษา: เกาหลี อังกฤษ · ข่าวในสื่อ (Naver News ภาษาเกาหลี)
รางวัลและการรับรอง









ตรวจทานโดยทนายความ คิม พยองโฮ · ปรับปรุงล่าสุด 08/11/2026
เล่าให้เราฟังสั้น ๆ ว่าคุณ อีกฝ่าย และบุตรอาศัยอยู่ประเทศใดตามปกติ ตกลงเรื่องการเดินทางไว้อย่างไร และหลังจากนั้นเกิดอะไรขึ้น หากเลยวันกลับที่ตกลงไว้แล้ว ควรติดต่อเราโดยเร็ว