อนุสัญญากรุงเฮกว่าด้วยการลักพาตัวเด็กยังไม่มีผลระหว่างไทยกับเกาหลี เมื่อบุตรถูกพาไปหรือถูกกักไว้ สิ่งที่เหลืออยู่คือศาลครอบครัวเกาหลีและกฎหมายอาญา — และเวลามีความสำคัญ
ตอนนี้คุณอยู่ในสถานการณ์ใด?
เราเคยเป็นตัวแทนทั้งบิดาหรือมารดาที่ขอให้ส่งบุตรกลับ (ผู้ร้อง) และบิดาหรือมารดาที่ถูกขอให้ส่งบุตรกลับ (ผู้ถูกร้อง) ในคดีตามอนุสัญญากรุงเฮกระหว่างเกาหลีกับประเทศภาคีที่อนุสัญญามีผลต่อกัน ด้านล่างคือหน้าแรกของคำสั่งศาลครอบครัวกรุงโซล 2 ฉบับ โดยปิดบังข้อมูลส่วนบุคคลแล้ว แม้คดีระหว่างไทยกับเกาหลีจะใช้อนุสัญญาไม่ได้ แต่ประเด็นที่ศาลพิจารณา เช่น ใครเลี้ยงดูบุตรจริง ความยินยอม และการปรับตัวของบุตร ก็เป็นประเด็นเดียวกันในคดีอำนาจปกครองบุตร


ผลของคดีขึ้นอยู่กับข้อเท็จจริงและพยานหลักฐานของแต่ละคดี
ทั้งไทยและเกาหลีเป็นภาคีอนุสัญญาว่าด้วยแง่มุมทางแพ่งของการลักพาตัวเด็กข้ามชาติ ค.ศ. 1980 แต่ประเทศที่เข้าเป็นภาคีโดยการภาคยานุวัติ อนุสัญญาจะมีผลกับประเทศอื่นเฉพาะเมื่อประเทศนั้นยอมรับการภาคยานุวัติแล้ว ไทยภาคยานุวัติในปี 2002 และเกาหลีในปี 2012 ตามตารางสถานะของ HCCH ณ เดือนพฤศจิกายน 2026 ไม่มีการยอมรับระหว่างสองประเทศทั้งสองทาง ระหว่างไทยกับเกาหลีจึงใช้คำร้องขอส่งบุตรกลับตามอนุสัญญาไม่ได้ทั้งสองทิศทาง
| สถานการณ์ | ใช้ไม่ได้ | ทางที่ยังใช้ได้ |
|---|---|---|
| บุตรถูกพาจากเกาหลีไปประเทศไทย | ขอให้กระทรวงยุติธรรมเกาหลีส่งคำร้องขอส่งบุตรกลับไปยังไทยตามอนุสัญญา | คำพิพากษาของศาลเกาหลีเรื่องผู้ใช้อำนาจปกครอง ผู้เลี้ยงดู และการส่งมอบบุตร แล้วดำเนินการตามกระบวนการของไทย การเจรจา และการร้องทุกข์ทางอาญาหากมีการใช้กำลัง |
| บุตรถูกพาจากประเทศไทยมาเกาหลี | คำร้องขอส่งบุตรกลับตามอนุสัญญาต่อศาลครอบครัวกรุงโซล | คำร้องต่อศาลครอบครัวเกาหลีให้กำหนดผู้เลี้ยงดูและสั่งส่งมอบบุตร มาตรการชั่วคราว และการขอให้ยอมรับคำพิพากษาของศาลไทย |
เมื่อไม่มีอนุสัญญา ก็ไม่มีกระบวนการส่งกลับแบบเร่งด่วน ศาลของประเทศที่บุตรอยู่จะพิจารณาเรื่องอำนาจปกครองบุตรตามกฎหมายของตนเอง ยิ่งปล่อยไว้นาน ชีวิตของบุตรยิ่งผูกพันกับที่อยู่ใหม่ และการแก้ไขก็ยิ่งยากขึ้น
บุตรอยู่ในประเทศไทย บิดาหรือมารดาที่อยู่ในเกาหลีขอให้ศาลเกาหลีกำหนดผู้ใช้อำนาจปกครอง ผู้เลี้ยงดู และสั่งให้ส่งมอบบุตรได้ ทั้งพร้อมคดีหย่าหรือแยกต่างหาก หากศาลเกาหลีมีเขตอำนาจ ศาลเกาหลีมีเขตอำนาจเมื่อบุตรมีถิ่นที่อยู่ปกติในเกาหลี หรือเมื่อบิดาหรือมารดาฝ่ายหนึ่งและบุตรเป็นคนสัญชาติเกาหลี (มาตรา 59) ดังนั้นแม้บุตรจะอยู่ในประเทศไทยแล้ว ศาลเกาหลีก็อาจยังพิจารณาได้ แต่การทำให้คำพิพากษานั้นมีผลในประเทศไทยต้องทำตามกฎหมายไทย ซึ่งมักต้องอาศัยทนายความในประเทศไทย
บุตรอยู่ในเกาหลี บิดาหรือมารดาที่อยู่ในประเทศไทยยื่นคำร้องต่อศาลครอบครัวเกาหลีให้กำหนดผู้เลี้ยงดูและสั่งส่งมอบบุตรได้ หากมีคำพิพากษาของศาลไทยเรื่องอำนาจปกครองแล้ว อาจพิจารณาขอให้ศาลเกาหลียอมรับคำพิพากษานั้น เอกสารที่ต้องส่งไปหรือรับจากประเทศไทยทำผ่านสนธิสัญญาความช่วยเหลือทางศาลในคดีแพ่งและพาณิชย์ระหว่างเกาหลีกับไทยได้
ความสัมพันธ์ทางกฎหมายระหว่างบิดามารดากับบุตรใช้กฎหมายสัญชาติของบิดามารดาและบุตรหากเป็นสัญชาติเดียวกันทั้งหมด หากไม่ใช่ จะใช้กฎหมายของถิ่นที่อยู่ปกติของบุตร (มาตรา 72) สำหรับครอบครัวไทย–เกาหลีที่บุตรอาศัยอยู่ในเกาหลี มักหมายถึงกฎหมายเกาหลี
หลักกฎหมาย: อนุสัญญาว่าด้วยแง่มุมทางแพ่งของการลักพาตัวเด็กข้ามชาติ ข้อ 4 และข้อ 38; พระราชบัญญัติกฎหมายระหว่างประเทศแผนกคดีบุคคลของเกาหลี มาตรา 59 และ 72; ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 217 · สถานะอนุสัญญาตามตารางของ HCCH ณ เดือนพฤศจิกายน 2026
ส่งรายละเอียดสถานการณ์ของคุณมาทาง LINE →ผู้เลี้ยงดูบุตรมีสิทธิให้บุตรอยู่ในความดูแลของตน จึงขอให้ศาลครอบครัวเกาหลีมีคำสั่งให้ส่งมอบบุตรได้ในฐานะคำสั่งเกี่ยวกับการเลี้ยงดูบุตร (กฎหมายวิธีพิจารณาคดีครอบครัว มาตรา 2) และหากยังไม่ได้กำหนดผู้ใช้อำนาจปกครองหรือผู้เลี้ยงดู ก็ขอให้ศาลกำหนดไปพร้อมกัน ศาลตัดสินโดยคำนึงถึงประโยชน์สูงสุดของบุตร ไม่ใช่สัญชาติของบิดาหรือมารดา
คดีแบบนี้ใช้เวลาหลายเดือน เมื่อมีคดีอยู่ในศาลแล้ว อาจขอมาตรการชั่วคราว (사전처분) เพื่อคุ้มครองบุตรหรือห้ามเปลี่ยนแปลงสภาพปัจจุบันระหว่างพิจารณา (มาตรา 62) มาตรการนี้ไม่มีผลบังคับคดีโดยตรง แต่หากฝ่าฝืนโดยไม่มีเหตุอันสมควร อาจถูกปรับทางปกครองไม่เกิน 10 ล้านวอน (มาตรา 62 วรรคห้า และมาตรา 67) และในกรณีจำเป็นอาจขอคำสั่งคุ้มครองชั่วคราว (가처분) ได้ด้วย (มาตรา 63)
หลักฐานที่แสดงว่าใครเป็นผู้ดูแลบุตรเป็นหลัก บุตรใช้ชีวิตอยู่ที่ใด และบุตรถูกพาไปอย่างไร มีน้ำหนักมากในคดีเหล่านี้ ควรปรึกษาก่อนดำเนินการใด ๆ ด้วยตนเอง
หลักกฎหมาย: กฎหมายวิธีพิจารณาคดีครอบครัวเกาหลี มาตรา 2 วรรคหนึ่ง (2) ข. (3), มาตรา 62, 63, 67; ประมวลกฎหมายแพ่งเกาหลี มาตรา 837 และ 909
หากผู้ที่ต้องส่งมอบบุตรตามคำพิพากษาหรือคำสั่งไม่ปฏิบัติโดยไม่มีเหตุอันสมควร ศาลครอบครัวสั่งให้ปฏิบัติภายในเวลาที่กำหนดได้ (มาตรา 64) หากฝ่าฝืนคำสั่งนี้ อาจถูกปรับทางปกครองไม่เกิน 10 ล้านวอน (มาตรา 67) และหากยังไม่ส่งมอบภายใน 30 วันหลังถูกปรับ ศาลอาจสั่งกักตัว (감치) ไม่เกิน 30 วันจนกว่าจะปฏิบัติตาม (มาตรา 68)
หลักกฎหมาย: กฎหมายวิธีพิจารณาคดีครอบครัวเกาหลี มาตรา 64, 67, 68
ผู้ที่พรากหรือล่อลวงผู้เยาว์มีโทษจำคุกไม่เกิน 10 ปี และผู้ที่พรากหรือล่อลวงบุคคลเพื่อพาออกนอกประเทศ หรือพาผู้ที่ถูกพรากออกนอกประเทศ มีโทษจำคุกตั้งแต่ 2 ปีถึง 15 ปี (ประมวลกฎหมายอาญาเกาหลี มาตรา 287 และมาตรา 288 วรรคสาม) ความผิดเหล่านี้ใช้กับชาวต่างชาติที่กระทำนอกเกาหลีด้วย (มาตรา 296 ทวิ)
ศาลฎีกาเกาหลีวินิจฉัยไว้ว่า เมื่อบิดามารดาหย่าหรือแยกกันอยู่ และฝ่ายหนึ่งเลี้ยงดูบุตรอยู่อย่างสงบ หากอีกฝ่ายใช้กำลัง ข่มขู่ หรืออำนาจโดยมิชอบทำลายการเลี้ยงดูนั้นแล้วพาบุตรไปอยู่ในความควบคุมของตน โดยหลักแล้วเป็นความผิดฐานพรากผู้เยาว์ ในทางกลับกัน หากบิดามารดาอยู่ด้วยกันและเลี้ยงดูบุตรร่วมกัน แล้วฝ่ายหนึ่งพาบุตรออกจากที่อยู่เดิมไปเลี้ยงดูต่อโดยไม่ใช้กำลัง ข่มขู่ หรืออำนาจโดยมิชอบต่ออีกฝ่ายหรือบุตร ก็ไม่ถือเป็นความผิดฐานพรากผู้เยาว์ทันที แม้ไม่ได้รับคำสั่งศาลหรือความยินยอมของอีกฝ่าย เว้นแต่มีพฤติการณ์พิเศษ เช่น เป็นการใช้สิทธิเลี้ยงดูโดยมิชอบ (คำพิพากษาศาลฎีกาองค์คณะใหญ่ ลงวันที่ 20 มิถุนายน 2013 คดีหมายเลข 2010도14328)
คำพิพากษาเดียวกันนี้มีทั้งสองด้าน ช่องว่างระหว่างสองข้อสรุปนี้กว้าง และคดีที่ดูคล้ายกันอาจจบต่างกันตามข้อเท็จจริง ผู้ที่คิดว่า “คดีของฉันเหมือนคดีนี้” มักตัดสินจากข้อเท็จจริงที่ตนรู้เท่านั้น โดยไม่ได้คิดถึงสิ่งที่อีกฝ่ายจะยกขึ้นมาภายหลัง ก่อนพาบุตรออกนอกเกาหลี ควรตรวจสอบสถานะทางกฎหมายในขณะนั้นก่อน
หลักกฎหมาย: ประมวลกฎหมายอาญาเกาหลี มาตรา 287, 288 วรรคสาม, 296 ทวิ; คำพิพากษาศาลฎีกา 2010도14328 (20 มิถุนายน 2013, องค์คณะใหญ่)
ครอบครัวไทยจำนวนไม่น้อยอาศัยอยู่ในประเทศที่สาม หากก่อนถูกพามาเกาหลี บุตรมีถิ่นที่อยู่ปกติในประเทศที่อนุสัญญามีผลกับเกาหลี เช่น ญี่ปุ่นหรือสหรัฐอเมริกา และอายุยังไม่ถึง 16 ปี ผู้ที่ถูกละเมิดสิทธิในการปกครองยื่นคำร้องขอส่งบุตรกลับต่อศาลครอบครัวกรุงโซลได้ ซึ่งมีเขตอำนาจเฉพาะ (กฎหมายว่าด้วยการปฏิบัติตามอนุสัญญากรุงเฮกของเกาหลี มาตรา 11 และ 12) แม้สิทธิในการปกครองถูกละเมิด ศาลก็อาจยกคำร้องได้ในกรณีต่อไปนี้
หากศาลยังไม่มีคำวินิจฉัยภายใน 6 สัปดาห์นับแต่วันยื่นคำร้อง ศาลต้องแจ้งเหตุที่ล่าช้าเป็นหนังสือตามคำขอของผู้ร้องหรือรัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรม (มาตรา 14) และหากผู้มีหน้าที่ส่งบุตรกลับไม่ปฏิบัติตาม ศาลสั่งให้ปฏิบัติ ปรับทางปกครองไม่เกิน 10 ล้านวอน และสั่งกักตัวไม่เกิน 30 วันได้ (มาตรา 13)
คำร้องตามอนุสัญญามีเป้าหมายเพียงส่งบุตรกลับไปยังประเทศที่บุตรเคยมีถิ่นที่อยู่ปกติโดยเร็ว ไม่ได้ตัดสินว่าใครจะเป็นผู้ใช้อำนาจปกครองหรือผู้เลี้ยงดูหลังจากนั้น
หลักกฎหมาย: กฎหมายว่าด้วยการปฏิบัติตามอนุสัญญากรุงเฮกว่าด้วยการลักพาตัวเด็กข้ามชาติของเกาหลี มาตรา 11, 12, 13, 14; อนุสัญญา ข้อ 4
รายละเอียดคำร้องขอส่งบุตรกลับ (ภาษาอังกฤษ) →หน้าที่เกี่ยวข้อง

การศึกษา: คณะฟิสิกส์ มหาวิทยาลัยยอนเซ · ภาษา: เกาหลี อังกฤษ · ข่าวในสื่อ (Naver News ภาษาเกาหลี)
รางวัลและการรับรอง









ตรวจทานโดยทนายความ คิม พยองโฮ · ปรับปรุงล่าสุด 08/11/2026
เล่าให้เราฟังสั้น ๆ ว่าก่อนหน้านี้บุตรอาศัยอยู่ประเทศใด ถูกพาไปเมื่อไรและอย่างไร ตอนนี้บุตรอยู่ที่ไหน สัญชาติของบุตรและบิดามารดา และมีคำสั่งศาลเรื่องอำนาจปกครองแล้วหรือไม่ ไม่จำเป็นต้องเตรียมเอกสารให้ครบก่อนติดต่อ